Diş çekildikten sonra yuvada bir kan pıhtısı oluşur. Bu pıhtı, yaranın üzerini örten doğal bir yara bandıdır. İlk günlerde yapacağınız her şeyin amacı onu yerinde tutmaktır.
İlk 24 saat
- Tamponu ısırınÇekim bölgesine konan gazlı bezi 30–45 dakika sıkıca ısırarak tutun. Konuşmak ve tamponu sık değiştirmek kanamayı uzatır.
- Tükürmeyin, çalkalamayınİlk gün tükürmek, ağzı çalkalamak ve pipetle içmek pıhtıyı yerinden oynatır. Ağzınızda biriken tükürüğü yutun.
- Soğuk uygulayınYanağınıza dışarıdan, 10 dakika uygulayıp 10 dakika ara vererek soğuk kompres yapın. Şişliği ve ağrıyı azaltır. Buzu doğrudan cilde değdirmeyin.
- Uyuşukluk geçmeden yemeyinYanağınızı ya da dilinizi fark etmeden ısırabilirsiniz. Uyuşukluk genellikle iki ile dört saat sürer.
- Ilık ve yumuşak besleninYoğurt, püre, ılık çorba, muz uygundur. Sıcak, sert, taneli ve baharatlı yiyeceklerden kaçının; diğer tarafla çiğneyin.
- DinleninAğır egzersizden ve eğilerek iş yapmaktan kaçının. Yatarken başınızı bir yastıkla yükseltin.
İlk gün kaçınılması gerekenler
- Sigara: En az 48 saat, mümkünse bir hafta içmeyin. Hem emme hareketi pıhtıyı yerinden oynatır hem de sigara iyileşmeyi geciktirir.
- Alkol: Kanamayı artırır ve ilaçlarla etkileşir.
- Sıcak içecek ve yiyecek: Damarları genişletir, kanamayı yeniden başlatabilir.
- Sıcak banyo ve hamam: Aynı nedenle ilk gün önerilmez.
- Yarayı kurcalamak: Dil, parmak ya da kürdanla çekim yerine dokunmayın.
- Aspirin: Hekiminiz önermediyse ağrı için aspirin almayın; kanamayı artırır. Düzenli kullandığınız ilaçları ise kendi başınıza kesmeyin.
İkinci günden sonra
- Günde birkaç kez, özellikle yemeklerden sonra ılık tuzlu suyla nazikçe gargara yapın (bir bardak suya yarım çay kaşığı tuz). Kuvvetle çalkalamayın, suyu ağzınızda gezdirip bırakın.
- Dişlerinizi fırçalamaya devam edin; çekim bölgesinin çevresinde birkaç gün daha nazik olun.
- Şişlik varsa ikinci günden sonra soğuk yerine ılık uygulama rahatlatır.
- Hekiminizin yazdığı ilaçları önerilen düzende ve sürede kullanın.
- Dikiş atıldıysa genellikle bir hafta sonra alınır.
Ne normal, ne değil?
Beklenen durumlar
- İlk gün tükürükte pembe renk ya da hafif sızıntı
- İki üç gün süren, ağrı kesiciyle kontrol edilen ağrı
- Cerrahi çekimlerde ikinci-üçüncü günde en yükseğe çıkan şişlik, bazen morarma
- Ağzı açmada birkaç günlük kısıtlılık
- Yuvanın üzerinde beyaz-sarımsı bir tabaka (iyileşme dokusudur, iltihap değildir)
Hekiminizi aramanız gereken durumlar
- Tampona rağmen durmayan, ağzı dolduran kanama
- Üçüncü günden sonra azalmak yerine artan, kulağa vuran şiddetli ağrı
- Giderek büyüyen şişlik, ateş, yutma ya da nefes almada güçlük
- Çekim yerinden kötü koku ve kötü tat gelmesi
- Dudakta ya da dilde bir günden uzun süren uyuşukluk
Kuru yuva (alveolit) nedir?
Pıhtı yerinden çıkar ya da erken erirse kemik açıkta kalır. Çekimden iki ile dört gün sonra başlayan, kulağa ve şakağa yayılan şiddetli ağrı ve ağızda kötü koku ile kendini gösterir. Alt 20 yaş dişi çekimlerinden sonra, sigara içenlerde ve ilk gün ağzını çalkalayanlarda daha sık görülür. Kendiliğinden geçmesini beklemeyin; hekiminiz yuvayı temizleyip içine yatıştırıcı bir pansuman yerleştirdiğinde ağrı hızla hafifler.
Çekilen dişin yeri boş kalmalı mı?
20 yaş dişleri dışındaki dişlerin yeri boş bırakılmamalıdır. Boşluk, komşu dişlerin eğilmesine ve karşı dişin uzamasına yol açar. Yara iyileştikten sonra implant ya da köprü seçeneklerini hekiminizle konuşun.
Sık sorulan sorular
Diş çekiminden sonra ne zaman yemek yiyebilirim?
Uyuşukluk geçtikten sonra, yani yaklaşık iki ile dört saat sonra ılık ve yumuşak besinlerle başlayabilirsiniz. İlk gün sıcak ve sert yiyeceklerden kaçının.
Çekimden sonra kanama ne kadar sürer?
Belirgin kanama tamponla yarım saat ile bir saat içinde durur. İlk 24 saat tükürükte hafif pembelik normaldir. Kanama sürerse temiz bir gazlı bezi katlayıp 30 dakika daha ısırın; durmuyorsa hekiminizi arayın.
Diş çekiminden sonra antibiyotik kullanmak şart mı?
Hayır. Her çekimden sonra antibiyotik gerekmez. Enfeksiyon varlığına ve genel sağlık durumunuza göre hekiminiz karar verir; kendi başınıza antibiyotik kullanmayın.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.