Dolgu, çürük ya da kırık nedeniyle kaybedilen diş dokusunun yerine konmasıdır. Amaç yalnızca boşluğu kapatmak değil; dişin biçimini, çiğneme işlevini ve dayanıklılığını geri kazandırmaktır.
Kompozit (beyaz) dolgu
Bugün en sık kullanılan dolgu türüdür. Diş rengindeki reçine esaslı malzeme, tabaka tabaka yerleştirilir ve mavi ışıkla sertleştirilir.
- Diş rengindedir; ön ve arka dişlerde kullanılabilir.
- Dişe kimyasal olarak bağlanır; bu sayede yalnızca çürük doku kaldırılır, sağlam doku korunur.
- Tek seansta tamamlanır.
- Zamanla çay, kahve ve sigarayla hafif renklenebilir; parlatılarak düzeltilebilir.
Porselen dolgu (inley, onley)
Madde kaybı büyük olduğunda, ağız dışında hazırlanıp dişe yapıştırılan dolgulardır. Dişin eksik parçasına tam oturacak biçimde üretilir.
- Büyük kayıplarda kompozite göre daha dayanıklıdır ve biçimini uzun süre korur.
- Renk tutmaz.
- Kaplamaya göre daha az diş dokusu kaldırılır.
- Ölçü ve üretim aşaması nedeniyle genellikle iki seans gerektirir.
Amalgam (gri) dolgu
Uzun yıllar arka dişlerde kullanılan metal dolgudur. Dayanıklı olmakla birlikte gri renklidir ve dişe bağlanmadığı için daha fazla sağlam doku kaldırmayı gerektirir. Günümüzde yerini büyük ölçüde diş rengindeki dolgulara bırakmıştır.
Ağzınızdaki amalgam dolgular sağlam ve sızdırmazsa yalnızca rengi nedeniyle değiştirilmeleri gerekmez. Kenarında kırık, çatlak ya da çürük varsa yenilenir.
Dolgu nasıl yapılır?
- TeşhisÇürüğün derinliği muayene ve gerekirse röntgenle belirlenir.
- AnesteziÇürük derinse diş uyuşturulur; yüzeysel çürüklerde gerekmeyebilir.
- Çürüğün temizlenmesiÇürük doku kaldırılır, sağlam doku korunur.
- Dolgunun yerleştirilmesiDiş nemden izole edilir; kompozit tabakalar halinde yerleştirilip ışıkla sertleştirilir.
- Biçimlendirme ve parlatmaKapanış kontrol edilir, yükseklikler düzeltilir ve yüzey parlatılır.
Dolgudan sonra
- Uyuşukluk geçene kadar yemek yemeyin.
- Kompozit dolgu hemen sertleşir; uyuşukluk geçtikten sonra o tarafla çiğneyebilirsiniz.
- Birkaç gün süren soğuk-sıcak hassasiyeti normaldir.
- Dolgu yüksek geliyorsa "alışırım" demeyin; birkaç dakikalık bir düzeltmeyle çözülür.
- Isırınca ağrı ya da uzun süren sızı olursa kontrole gelin.
Dolgu ne kadar dayanır?
Dolgunun ömrü; büyüklüğüne, dişin yerine, ağız bakımına ve diş sıkma alışkanlığına bağlıdır. İyi bakılan dolgular uzun yıllar kullanılır. Dolgular en çok kenarlarından bozulur; altı aylık kontrollerde kenar uyumu ve altında çürük olup olmadığı değerlendirilir.
Dolgu yetmezse
Çürük dişin sinirine ulaştıysa önce kanal tedavisi gerekir. Dişin büyük bölümü kaybedildiyse dolgu yerine kaplama önerilir; çünkü çok büyük dolgular dişin kırılmasına yol açabilir.
Sık sorulan sorular
Beyaz dolgu arka dişlerde dayanır mı?
Evet. Günümüz kompozitleri arka dişlerde çiğneme kuvvetlerine dayanacak sertliktedir. Madde kaybı çok büyükse porselen dolgu ya da kaplama daha uygun olur.
Dolgu düşerse ne yapmalıyım?
Dişi temiz tutun, o tarafla sert şeyler çiğnemeyin ve kısa sürede randevu alın. Açıkta kalan diş hızla çürür ve kırılabilir.
Dolgu yapılırken ağrı olur mu?
Derin çürüklerde diş uyuşturulduğu için işlem sırasında ağrı hissedilmez. Yüzeysel çürüklerde çoğu zaman anesteziye bile gerek kalmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.