Yetişkinlerde diş kaybının en sık nedeni çürük değil, diş eti hastalığıdır. Üstelik çoğu zaman ağrı yapmadan, sessizce ilerler.
Sağlıklı diş eti nasıl görünür?
Diş eti, dişi saran pembe, sert kıvamlı dokudur. Sağlıklı diş eti dişin boynunu sıkıca sarar, fırçalarken kanamaz ve yüzeyi portakal kabuğunu andıran hafif pütürlü bir görünümdedir. Diş etlerinin sağlığına yeterince özen gösterilmezse diş eti hastalanır, ağrır ve hatta diş kayıplarına neden olabilir.
Diş eti hastalığı neden olur?
Asıl neden, dişlerin üzerinde ve diş eti kenarında biriken bakteri plağıdır. Plak her gün temizlenmezse birkaç gün içinde sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşı fırçayla çıkmaz; pürüzlü yüzeyi daha fazla bakterinin tutunmasını sağlar ve diş etini sürekli tahriş eder.
Sigara, diyabet, hamilelik, stres, bazı ilaçlar ve genetik yatkınlık hastalığın daha kolay başlamasına ve daha hızlı ilerlemesine yol açar.
İki evre: gingivitis ve periodontitis
Gingivitis
Hastalığın ilk evresidir. Diş etleri kızarır, şişer ve fırçalarken kanar. Bu evrede iltihap yalnızca diş etindedir. Profesyonel temizlik ve düzenli ağız bakımıyla tamamen iyileşir.
Periodontitis
Gingivitis tedavi edilmezse iltihap dişi tutan kemiğe ve liflere ilerler. Diş eti dişten ayrılır, aralarında cep oluşur. Kemik eridikçe diş etleri çekilir, dişler uzamış görünür ve sallanmaya başlar. Bu evrede oluşan kemik kaybı kalıcıdır; tedavi hastalığı durdurmayı hedefler.
Hangi belirtileri ciddiye almalısınız?
- Fırçalarken ya da diş ipi kullanırken kanama
- Kızarık, şiş, parlak görünen diş etleri
- Geçmeyen ağız kokusu
- Diş etlerinde çekilme, dişler arasında açılan siyah üçgenler
- Dişlerde sallanma, yer değiştirme
- Diş eti kenarında iltihap akıntısı
Tedavi nasıl yapılır?
İlk adım, plak ve diş taşlarının profesyonel olarak temizlenmesidir. Cep oluşmuşsa lokal anestezi altında diş eti altındaki kök yüzeyleri de temizlenir; buna küretaj ya da derin temizlik denir. İleri vakalarda cerrahi tedaviler gerekebilir. Ayrıntılar için diş eti tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.
Tedavinin kalıcı olması evdeki bakıma bağlıdır. Klinikte yapılan temizlik bakteri yükünü sıfırlar; ama plak her gün yeniden oluşur.
Korunmak için ne yapmalı?
- Günde iki kez, yumuşak kıllı bir fırçayla, diş eti kenarını da kapsayacak biçimde fırçalayın.
- Her gün diş ipi ya da arayüz fırçası kullanın.
- Sigarayı bırakın; sigara hem hastalığı ağırlaştırır hem de kanamayı baskılayarak belirtileri gizler.
- Diyabetiniz varsa kan şekerinizi kontrol altında tutun.
- Altı ayda bir kontrole gidin, gerekiyorsa diş taşı temizliği yaptırın.
Sık sorulan sorular
Diş eti kanaması normal mi?
Hayır. Sağlıklı diş eti kanamaz. Fırçalarken ya da diş ipi kullanırken görülen kanama çoğunlukla diş eti iltihabının ilk işaretidir.
Diş eti hastalığı genel sağlığı etkiler mi?
Araştırmalar, ilerlemiş diş eti hastalığı ile diyabet ve kalp-damar hastalıkları arasında ilişki olduğunu gösteriyor. Diş eti tedavisi, diyabet hastalarında kan şekeri kontrolüne de olumlu katkı sağlayabilir.
Ağız gargarası diş eti hastalığını tedavi eder mi?
Gargara, fırçalamanın ve diş ipinin yerini tutmaz; diş taşını da çıkarmaz. Hekiminizin önerdiği durumlarda ve sürede, tedaviye destek olarak kullanılabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.