Ortodonti yalnızca çocukların ve gençlerin tedavisi değildir. Dişler ve onları çevreleyen kemik sağlıklı olduğu sürece, dişler her yaşta düzeltilebilir.
Yetişkinler neden ortodontik tedavi olur?
- Çocuklukta yaptırılamayan tedaviyi tamamlamak
- Yıllar içinde artan alt ön diş çapraşıklığı
- Daha önce tel takılmış, ancak pekiştirme kullanılmadığı için bozulan dişler
- Çekilen dişlerin boşluğuna doğru eğilen komşu dişler
- Kaplama ya da implant öncesinde dişleri doğru konuma getirmek
- Temizlenmesi zor, üst üste binmiş dişlerde diş eti sağlığını korumak
Çocukluktaki tedaviden farkı ne?
Büyüme tamamlanmıştır
Çocuklarda çene gelişimi yönlendirilebilir. Yetişkinlerde çene kemikleri büyümesini tamamladığı için yalnızca dişler hareket ettirilir; ileri iskeletsel uyumsuzluklarda ortodonti ile cerrahinin birlikte planlanması gerekebilir.
Diş eti sağlığı belirleyicidir
Aktif diş eti hastalığı varken dişlere kuvvet uygulanmaz. Önce diş eti tedavisi tamamlanır; tedavi boyunca temizlik kontrolleri daha sık yapılır.
Ağızda dolgu, kaplama ve eksik dişler olabilir
Plan, mevcut restorasyonlar ve eksik dişler hesaba katılarak yapılır. Gerekirse tedavi sonunda kaplamaların yenilenmesi ya da boşluklara implant yapılması birlikte planlanır.
Dişler biraz daha yavaş hareket edebilir
Yetişkin kemiği daha yoğundur. Tedavi süresi benzer vakalarda çocuklara göre bir miktar uzayabilir.
Seçenekler
- Metal braketler: Dayanıklı ve her vakaya uygun.
- Porselen (şeffaf) braketler: Diş renginde, daha az fark edilir.
- Şeffaf plaklar: Takıp çıkarılabilir; iş ve sosyal yaşamda en az dikkat çeken seçenek. Uygun vakalarda ve düzenli kullanımla etkilidir.
Ayrıntılı karşılaştırma için Şeffaf plak mı, tel mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Tedavi ne kadar sürer?
Hafif çapraşıklıklarda birkaç ay ile bir yıl, orta ve ileri vakalarda bir buçuk ile iki buçuk yıl arasında değişir. Süreyi en çok etkileyen şey hasta uyumudur: randevulara düzenli gelmek, plak kullanılıyorsa günde 20–22 saat takmak, braketleri kırmamak.
Tedavi sırasında günlük yaşam
- İlk günlerde ve her ayardan sonra birkaç gün baskı hissi olur; yumuşak yiyecekler rahatlatır.
- Konuşma ilk hafta içinde normale döner.
- Her öğünden sonra fırçalamak gerekir; küçük bir seyahat fırçası taşımak işi kolaylaştırır.
- Sert, yapışkan ve kabuklu yiyeceklerden kaçınılır.
Pekiştirme: yetişkinlerde daha da önemli
Tedavi bittikten sonra dişler eski yerine dönmeye eğilimlidir; bu eğilim yetişkinlerde daha güçlüdür. Bu nedenle ön dişlerin arkasına yapıştırılan ince bir tel, gece takılan şeffaf plak ya da ikisi birlikte kullanılır. Pekiştirmeyi bırakmak, emeğin boşa gitmesinin en sık nedenidir.
Tedavi seçenekleri ve süreç için ortodonti sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ortodontik tedavi için yaş sınırı var mı?
Üst yaş sınırı yoktur. Belirleyici olan dişleri çevreleyen kemiğin ve diş etlerinin sağlığıdır.
Kaplamalı ya da implantlı dişlerim var, tel takılabilir mi?
Kaplamalı dişlere braket yapıştırılabilir. İmplantlar ise kemiğe kaynaştığı için hareket etmez; plan buna göre yapılır, hatta bazen implant öncesinde yer açmak için ortodonti önerilir.
Yalnızca alt ya da üst dişlere tedavi uygulanabilir mi?
Bazı hafif vakalarda mümkündür. Ancak dişler birbiriyle kapanış ilişkisi içinde olduğu için çoğu zaman iki çenenin birlikte tedavisi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa lütfen diş hekiminize başvurun.